Deepfake đẩy lừa đảo mạng lên cấp độ mới trong năm 2026

Bước sang năm 2026, không gian số đứng trước một làn sóng đe dọa mới khiến ngay cả giới chuyên gia cũng thừa nhận mức độ nguy hiểm vượt xa những gì từng hình dung. Khi trí tuệ nhân tạo phát triển với tốc độ khó kiểm soát, các thủ đoạn lừa đảo mạng bắt đầu khoác lên lớp áo tinh vi chưa từng có. Theo TR88, Deepfake không còn là công cụ giải trí, mà đang trở thành vũ khí khiến niềm tin số lung lay từ gốc rễ.

Khi Deepfake biến lừa đảo thành những kịch bản hoàn hảo

Theo các dự báo an ninh mạng công bố cuối năm 2025, Deepfake sẽ trở thành công nghệ được các nhóm tội phạm mạng khai thác mạnh nhất trong năm 2026. Không dừng ở những đoạn video giả đơn giản, công nghệ mới cho phép tạo ra hình ảnh, giọng nói, biểu cảm khuôn mặt có độ chân thực gần như tuyệt đối.

Nạn nhân đối diện các cuộc gọi video với hình ảnh người quen, cấp trên, lãnh đạo cơ quan xuất hiện sống động, lời nói trôi chảy, ngữ điệu quen thuộc tới mức khó phát hiện dấu hiệu bất thường. Các chuyên gia cảnh báo Deepfake đang xóa nhòa ranh giới giữa thật và giả theo cách chưa từng xảy ra.

Trong nhiều tình huống, chỉ một cuộc gọi kéo dài vài chục giây cũng đủ khiến nạn nhân chuyển tiền hoặc chia sẻ thông tin nhạy cảm. Những kịch bản được dựng sẵn dựa trên dữ liệu cá nhân thu thập trước đó khiến câu chuyện trở nên logic, liền mạch, đánh trúng tâm lý tin tưởng vốn tồn tại lâu nay trong các mối quan hệ xã hội.

Theo khảo sát của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, năm 2025 ghi nhận tỷ lệ nạn nhân lừa đảo trực tuyến giảm xuống khoảng 0,18 phần trăm, tương đương cứ 555 người khảo sát thì có một người từng bị lừa. Con số này tưởng như tích cực, nhưng lại phản ánh một giai đoạn “lặng sóng” trước khi các hình thức tấn công mới xuất hiện. Giới chuyên gia cho rằng chính sự thận trọng gia tăng của người dùng đã buộc tội phạm mạng phải chuyển sang Deepfake nhằm vượt qua lớp phòng vệ tâm lý.

Mã độc thông minh song hành cùng Deepfake

Không chỉ dừng ở giả mạo hình ảnh hay giọng nói, Deepfake trong năm 2026 còn kết hợp chặt chẽ với các biến thể mã độc thế hệ mới. Trí tuệ nhân tạo cho phép tội phạm mạng tự động tạo ra hàng nghìn phiên bản mã độc khác nhau trong thời gian ngắn. Mỗi biến thể được thiết kế riêng cho từng nhóm mục tiêu, từ người dùng cá nhân cho tới tổ chức quy mô nhỏ.

Các công cụ bảo mật truyền thống vốn dựa trên chữ ký nhận diện dần mất hiệu quả trước làn sóng tấn công mới. Mã độc có khả năng học hành vi người dùng, ẩn mình trong hệ thống nhiều ngày trước khi kích hoạt.

Khi kết hợp với Deepfake, kịch bản tấn công trở nên hoàn chỉnh hơn bao giờ hết. Một cuộc gọi giả mạo có thể dẫn dụ nạn nhân tải tập tin, cài đặt ứng dụng, mở cánh cửa cho mã độc xâm nhập sâu vào thiết bị.

Thống kê nội bộ từ các đơn vị an ninh mạng cho thấy số lượng biến thể mã độc mới trong năm 2025 đã tăng hơn 40 phần trăm so với năm trước. Dự báo sang năm 2026, con số này còn tăng mạnh khi chi phí tạo mã độc giảm đáng kể nhờ AI. Tội phạm mạng không cần kiến thức lập trình chuyên sâu, chỉ cần khai thác các công cụ tự động hóa đã đủ triển khai chiến dịch quy mô lớn.

Cuộc chạy đua pháp lý cùng nhận thức người dùng

Trước làn sóng Deepfake, năm 2026 được kỳ vọng đánh dấu bước chuyển quan trọng về khung pháp lý bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nhiều quy định mới như Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân hay Luật An ninh mạng 2025 bắt đầu đi vào thực thi, buộc các tổ chức, doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm trong việc lưu trữ, xử lý thông tin người dùng. Các yêu cầu về kiểm soát nội bộ, đánh giá rủi ro an ninh mạng trở nên nghiêm ngặt hơn so với giai đoạn trước.

Dù vậy, giới chuyên gia cảnh báo hành lang pháp lý chỉ là một phần của lời giải. Lượng dữ liệu cá nhân đã bị lộ trong quá khứ vẫn tồn tại ngoài tầm kiểm soát, trở thành “mỏ vàng” cho các băng nhóm tội phạm. Deepfake giúp những dữ liệu cũ khoác lên diện mạo mới, tiếp tục gây hại dù nguồn rò rỉ ban đầu đã khép lại từ lâu.

Thực tế cho thấy chỉ khoảng 32,12 phần trăm nạn nhân lừa đảo trực tuyến từng báo cáo sự việc tới cơ quan chức năng. Phần lớn còn lại chọn im lặng vì tâm lý e ngại hoặc cho rằng thiệt hại không lớn. Khoảng trống này khiến việc truy vết, ngăn chặn gặp nhiều khó khăn, tạo điều kiện cho các mô hình lừa đảo tinh vi tiếp tục phát triển âm thầm.

Năm 2026 hứa hẹn là giai đoạn bản lề khi Deepfake đẩy lừa đảo mạng lên cấp độ mới, tinh vi hơn, khó nhận diện hơn. Những con số tích cực trong ngắn hạn không đồng nghĩa nguy cơ đã qua, mà phản ánh sự thay đổi chiến thuật của tội phạm mạng. TR88 tiếp tục theo sát các diễn biến an ninh mạng để giúp người đọc nhìn rõ rủi ro đang hình thành phía sau những tiện ích công nghệ tưởng chừng vô hại.